Amerikan Bilardosu

 

Amerikan bilardosu, bilardonun bugüne kadar gelebilen ilk cepli bilardo türü. Amerikan bilardosu adından da anlaşılacağı gibi Amerikalıların keşfettiği bilardo türü. Amerikan bilardosunda düz olarak adlandırılan 1-7 arasında numaralanmış yedi tane top, çizgili (pijamalı) olarak adlandırılan 9-15 arasında numaralanmış top, 8 numaralı siyah bir top bir de vuruş yapılan beyaz top vardır. Yani tam olarak 16 tane top vardır.
Oyun, 2 kişi ya da 2 takım olarak, Bantlı veya bant olarak oynanabilir. Oyunun amacı iki gruptan birini tamamlayıp siyah topu en son topun girdiği cep’e veya oyuncunun değiştirmemek kaydıyla ilan edeceği cep’e girdirmesidir. “Bant” (topların cep’e girmeden önce veya Beyaz topun oyuncunun ilan ettiği topa değmeden önce bandı görmesi zorunlu değildir) Oyun, topların Sama farklı olarak (1 ve 15 numaralı toplar 3 ve 10 numaralı topların yerini alır) dizildikten sonra beyaz topun masanın diğer tarafından, masanın ilk çeyrek çizgisinden, oyuncunun istediği açıdan vurarak başlar. Cep’e ilk giren top oyunu başlatan oyuncunun hangi grupla oynayacağını belirler, açılışta top düşmemesi halinde rakip oynayacağı grubu seçer, açılışta iki farklı gruba ait topların cep’e girmesi faul sayılmaz, giren toplar çıkartılmaz, gruplar seçilerek oyun rakibe geçer. Oyun başladıktan sonra oyuncu her vuruşta hangi topu hangi cep’e girdireceğini vuruş öncesi deklare etmek zorundadır. 1 numara ve 15 numara toplar farklı olmak kaydıyla orta ceplere girdirilmesi zorunludur. İlk açılış ta 1 veya 15 numaralı toplardan birinin veya ikisinin ceplerde birine girmesi halinde mobil çıkartılmaz ve oyun devam ediyor, biri girmesi halinde rakip diğer topu orta ceplerde birine girdirmek zorundadır.
Fauller, (Rakibe beyaz topu istediği yerden başlamak yüklemektedir), beyaz topu sokmak, herhangi bir topun masadan dışarı çıkması, yanlış gruptaki topun direk veya çaptırarak cep’e sokulması, beyaz topun ilk önce diğer gruptan topa ya da siyah topa değmesi ya da hiçbir topa değmeden gitmesi, oyuncunun isteği haricinde herhangi bir eli, kıyafeti veya bir aletle herhangi bir topa dokunması, replika beyaz topa iki kere değmesi ya da beyaz top haricinde bir topa değmesi halinde uygulanır.
Beyaz topun deliğe girdiği ya da masadan çıktığı durumlarda rakip oyuncu beyaz topu başlama çizgisinden istediği açıda başlatır, ancak ilk vuruşta vuracağı herhangi bir top masanın diğer yarısında olması veya beyaz topu Banttan sektirerek ilk yarıda ilan edeceği topa vurabilir.
Oyunun kaybedilmesine sebep olan fauller, siyah topun daha siyah topa sıra gelmeden sokulması, siyah topun masadan dışarı çıkması ve siyah topun ilan edilenden başka bir cebe sokulması. Açılışta sadece siyah topun ceplerde birine girmesi halinde açılış yapan oyuncu oyunu kazanır, siyah topla birlikte başka herhangi topun ceplerde birine girmesi, oyunun kaybettirir. (Eğer son toptan siyahın sokulacağı delik seçildikten sonra, önce beyaz top başka bir deliğe girerse sonra siyah topu denilen deliğe girerse, deliği seçen oyuncu oyunu kazanır.Deklare etme zorunluğu olan ya da olmayan tüm atışlarda son top olarak siyah top kalmış olsa bile beyaz top ve siyah topun aynı atışta cebe sokulması durumunda beyazı ve siyahı sokan taraf kaybeder.Bu durumda beyaz ve siyah toptan hangisinin önce girdiğine bakılmaz.)
Oyun “Bantlı” oynanması halinde beyaz topun ilan edilen topa değmeden önce veya ilan edilen topun cep’e girmeden önce bandı görmesi zorunludur.
Amerikan bilardosu en çok tercih edilen cepli bilardo çeşididir.
Masa Tipi ………………………… .FT ………… .Dış Boyut. ……….. ..Oyun Alanı
Maç Bilardo Masası …………… ..10 ………… .315 × 170 …… ……. .. 284 × 142
Yarı Maç Bilardo Masası ………… 9 ………… .285 × 160 …………… 245 × 127
Küçük Boy Bilardo Masası ……… .7 ………… .240 × 135 …… ……… 210 × 105
Ev Tipi Bilardo Masası …………… .6 ………… .220 × 125 …………. .. 190 × 95
Ayrıca 9-top, 14 + 1 ve Bank pool gibi çeşitleri vardır.
Yine, standart Amerikan Bilardo masasında oynanan bir oyundur. Kuralları hemen hemen aynıdır. Ancak bu oyunda sadece 1-9 arasındaki toplar kullanın. Toplar, 1 numaralı top en önde ve 9 numaralı top tam ortada kalmak üzere diamond şeklinde 1 numaralı top açılış noktasında olacak şekilde birbirine yapışık olarak dizilir. Oyunun amacı, açılıştan sonra 1 numaralı toptan başlayarak sırayla gitmek ve en son 9 numaralı topu sokarak oyunu bitirmektir. Burdaki önemli nokta sıradaki topu gördükten sonra başka bir topu sokma hakkı olmasıdır. Örneğin sıra 2 numaralı toptayken, oyuncu beyaz topla önce 2 numaralı topu görüp daha sonra 9 numaralı topu sokarak oyunu kazanabilir. Bu durum bütün toplar için geçerlidir. 9 top oyununda beyanname yapılmaz.istediğiniz gibi oynayın.

 

Rus Bilardosu

     

rus bilardosu, bilardo türlerinin en zorudur, russian pyramidpyramids veya kısaca pyramid olarak da bilinir. adından da anlaşılacağı üzere rusya’da ortaya çıkmış olup, dağılan sovyetler birliği ülkelerinde popülerdir. bir de bu bilardoya çokça benzeyen kaisa adında bir oyun da finlandiya’da oynanmaktadır.

bu oyunun standart masaları snooker masaları ile aynı boyutlardadır. yani yaklaşık 1.80 x 3.60 ebatlarındadır. masa ve top dizilişlerini görmek için şu görseli inceleyebilirsiniz: 

görüldüğü gibi masa snooker masaları ile aynı ebattadır. ancak zorluğu toplarından kaynaklanmaktadır. zira topları snooker toplarına nazaran bir hayli büyüktür. ama pot’ların genişliği aynı olduğundan topları pot yapmak çok zordur. bunu kelimelerle izah etmek zor olduğu için şu resme bakmanızı rica ediyorum:

şekilde de görüldüğü gibi sadece doğru açıyı bulabilirseniz pot yapma imkanına sahip olabiliyorsunuz. 

oyunun temel kuralı 15 toptan 8’ini pot yapmaktır. fakat pyramid’in türevlerine göre bu topları pot yapma kuralları ve şekilleri biraz değişmektedir. örneğin free pyramid‘te herhangi bir zamanda herhangi bir topu atış topu* olarak kullanabilirsiniz. combined ve dynamicpyramid türlerinde ise sadece renkli top atış topu olarak kullanılabilmektedir. eğer oyuncu atıl topunu pot yaparsa, beyaz toplardan birisini masadan kaldırmak için seçmelidir. ayrıca combined pyramid türünde, oyuncu atış topunu pot yaptıktan sonra baulk area adı verilen atış noktasına topu koymak zorundadır. bu nedenle beyaz toplar sadece uzak köşelerdeki (baulk area karşısındaki) köşelere ve yan potlara atış yapılabilmektedir. dynamic pyramid‘te ise, biraz farklı olarak oyuncu atış topunu istediği yere koyabilir ancak atış topunu pot yapamaz. temel kurallar aşağı yukarı böyle olmakla beraber işin içine girdikçe birçok kural daha karşımıza çıkmaktadır.

dediğim gibi basit görünmesine karşın çok karmaşık bir yapısı vardır. işin tuhaf yanı bu karmaşıklık oyunun kompleks olmasından değil türlü türlü kurallar içermesinden kaynaklanmaktadır. örneğin snooker çok kompleks ve detaylı bir oyun olmasına karşın gayet basit ve anlaşılır bir yapıya sahiptir.

son yıllarda biraz daha ilgi görmeye başlayan bu oyun için dünya şampiyonaları bile düzenlenmektedir